KOLONIALE LITERATUUR.
EEN NIEUWE ONDERZOEKINGSTOCHT IN DEN MALEISCHEN
ARCHIPEL.
In den Malayisehen Archipel, eine Forschungsreise von W. Kükenthal, Professor der Zoologie in Jena. Mit 63 Tafeln, 4 Karten und 5 Abbildungen im Text. Frankfurt a/M. 1896.
Onder bovenstaanden titel is te Frankfort over een klein deel van onzen archipel een werk versehenen, dat door keurigen vorm in hooge mate de aandacht trekt en waarin de hoogleeraar zijne indrukken en herinneringen gedurende een eenjarig verblijf in de Molukken en het noordwestelijk deel van Borneo tot een niet onverdienstelijk reisverhaal heeft bijeengevoegd. Wel is waar was hem bij de toekenning der reisbeurs uit het Rüppel-fonds van de Senckenbergische naturforschende Gesellschaft door het bestuur dezer vereeniging als hoofddoel het aanleggen eener zoologische verzame- ling uit die oorden voorgeschreven, maar toen dit na terugkeer kennis nam van zijn uitvoerig begehenden dagboek en de talrijke met groote zorg bewerkte photographische afbeeldingen, werd, in afwachting van de latere bearbeiding der zuivere vak-aanwinsten, reeds dadelijk tot de uitgave der reisbeschrijving besloten. Op enkele uitzonderingen na, als: opmerkingen over vliegende visschen (blz. 9), de fauna der zee (blz. 46), de kleur der dieren in de tropen (blz. 53), de oorsprong der tegenwoordige faunen (blz. 64) en de verspreiding der dieren in den Maleischen Archipel (blz. 128), is het gebied der dierenwereld dan ook brüten behandeling gebleven, en wil hij zijne mededeelingen alleen beschouwd zien als een eenvoudig relaas van hetgeen hij ondervond, samengesteld met het doel zijnen lezers eene voorstelling te geven van de door hem bezochte streken.
Den 24en October 1893 met het stoomschip .Oldenburg'' van de Norddeutsche Lloyd uit Genua vertrokken, kwam hij den 17en November te Singa- pore aan, en ging den 21e n d. v. met de „Lindere" der Paketvaartmaat- schappij naar Batavia, om in den ochtend van 24 November in de haven van Tandjoeng-Prioek het anker te laten vallen. Na een vluchtig bezoek aan Buitenzorg en de Preanger, zette hij zijne reis met de Molukkenboot voort en bereikte den 24en December de hoofdplaats Ternate, alwaar hij tot den llen Juli 1894 verbleef en drie tochten deed naar het eiland Halmahera: de eerste per stoomschip „Camphuis” naar Patani en van daar uit met een groote prauw längs de kust westwaarts tot Weda, de tweede naar Oba op de westkust, en de derde over de landengte van Dodinga naar