LIBER II, 30.
405
Sub plutano umbrifera , fons unde emanat aquili, Vidimus immani specie tortuque draconem Terribilem, lovis ut pulsu penetrabat ab ara: Qui platani in ramo foliorum tegmine septos
S. habet auguriis pro aurigeris. Pro lauris e*t laniis in Cod.R. Pr o pla- iano est platane in Cod. P. Mr.
fons unde emanat aquai ] Codd. Cr. L. b. c. U. et Edd. Asc. 1. 2. fons unde emanabat. W. fons emanabat. M. et P. fons unde manabat. S. ut pro unde. R. fons manat. Idem cum S. U. et Asc. 1 . aquarum pro aquai. Ex Oxonn. E. habet manabat aquarum, U. emanabat aquarum. Virdoctus (Iortinns) in Miscel- lann. Obss. III. 1. ,,obiici possit Ciceroni, ait, quod imperfecto tempore debuisset uti (pf£v: manabat ); et responderi potest, interpretes sub tali non esse iugo, ut cogantur eodem tempore uti, nisi sensus id sine exceptione requirat, litem non dirimam." Ad quae alius : Imo saepe hoc tempore praesenti utimur, pro imperfecto, quia cogitatione redimus in tempus illud, quo accidisse illa narramus. Sic Terent. Eunuch. iv. 4.58. Quia cum inde abeo, iam inceperat turba inter eos, pro cum inde a b i- bam. Et iv. 7.22. Cum tibi d o istam virginem, dixtiri’ hos mihi dies soli dare te. Ubi Donat.: pro cum tibi darem. Et plura sunt exempla obvia. Laudat ad defendendum praesens tempus Hott. Virgilium Georg. 1.279.
- Tum partu terra nefando
Coeumque lapetumque creat saevumque Typhoea.
Sed, ut dicam, quod sentio: his exemplis opus non erat, eaque plane huc non faciunt. Utrum dicat de fonte, eum manare, an manasse, perinde est. Imperfecto si utitur, iungit ipsum illud manare, quod in fonte cogitari potest esse perenne, cum re facta, quam narrat: si praesens ponit, loquitur de re, quae nunc non minus fit, quam tum fiebat, quum, quod narrat, factum est. Mr.
Tortuque draconem Terribilem ] Homerus II. B, 308.
EvS’ ecpayrj piya 6r]fxa, dqaxoyy exci vana Asltp OJISOE
EpegSakiog -
Philostratus de plaustribus draconibus lib. III. cap. 6. JMekaveg de ixa- veog rov voorov, xai yrrov pokidmroi tcoy cckkcov’ xai dopeoregov yxtrat rov koyov xregi avrcov Ofxrjgog, rj oi akkoi xtoiyrai• rov yag Spaxovra rov ev Avkidi, rov xrgog rfj xcrjyy oixovv- ra, jregi ra veora HA<t>OI]SON eiQuxev. Hoc autem exciSerov in sua versione Cicero praetermisit. Dav.
Fidimus immani specie ] Codd. P. et S. immanis , assumta perperam prima vocis sequentis litera. L. b. immanem , quod videtur esse interpretis. Codd. R. S. tortaque pro tortuque. Quod ait Hott. immani specie esse i.q. immani magnitudine, minus accurate dixit: species enim non magnitudinem tantum, sed formam etiam spectat: in adiectivo autem immanis, si Festo credimus, inest etiam significatio ingentis et magni. Voce tortu (i. e. orbibus) usus est noster etiam in versione ex Sophoclis Trachiniis, Tusce. II. 9. 22.
Haec (dextra) interemit tortu multiplicabili
Draconem, auriferam obtutu observantem arborem.
Mr.
lovis ut pulsu penetrabat ab ara ] Vulgo penetraret : Paris, penelrarat. Nos autem MSStos Reg. et Cantab. cum vetustioribus editis sequimur. Dav.
Vidimus — ut —p enet r ab at~\ Ita dedi cum Dav.Oliv. Verb. Bip. Hott. Sch. ex Codd. Oxonn. E. et U. nostris Cr. U. Edd. Asc. 1. 2. Crat. Herw. Car. Steph. Sturni. Aid. Boul. Lamb. Goth. Brut.Sylb. Rathius autem dicit, nullum esse apud Ciceronem locum, ubi post videre, ut indicativus legatur, ideoque vult penetraret, ut est in Codd. nostris rcll. et Edd. Viet.