Libellulae grandis oculi.
Inter insecta alata, quae prae caeteris animalibus maximis oculis gaudent, libellula grandis imprimis magnitudine oculorum numeroque facie- cularum, quibus componuntur, multa alia superare videtur, et tanquam animal summe diurnum quoad structuram oculorum magnopere differt a Lucano cervo, qui noctu melius quam interdiu cernere videtur.
Oculi libellulae compositi, longe maximam capitis partem occupantes 4 ), reniformes, convexitate latera et superiora spectantes, e flavo, viridi, et coeruleo colore varie resplendentes, in figura nostra cum toto capite horizontali sectione per mediam divisi conspiciuntur.
Externe oculus membrana cornea tenui, pellucida, duriuscula tegitur, quae microscopio visa, inultis millibus faciecularum s ) hexagonanmr regularium conflatur, quae singulae areolam rotundam externe manifesto convexam includunt 6 ).
Tunica illa cornea interne obducitur', substantia molliuscüla, ex rubro nigra, ante perfecte atra, ex pyramidibus constans, minutis, basi singulis hexagonis corneae affixis j apicibus versus centrum capitis commune convergentibus, fila nervosa ' 7 ) tenerrima pyramides ingrediuntur, orientia e membrana tenera, albida, quae pellucens fere sub lamina nigra expanditur et a fine optici nervi efformala videtur. Unicuique ergo fa- cieculae hexagonae oculus quasi integer respondet.
Inter hos oculos binos compositos, tres ocelli simplices stemmata dicti in triangulo positi, tanquam granula micantia, alba, sulco nigro latentia, cernuntur. Ocellus medius lateralibus paulum major in Tabidae tertiae figura capitis Libellulae sectionem repraesentante borizontaliter divisum apparet, in figura autem tabulae ejusdem penultima infra priori posita, magnitudine ad quatuor diametros aucta cernitur.
4) Roesee lnsektenbelustigung. Thl II. Tab. II.
5) Octo millia faciecularum, objecta distincte et inverse repraesentantes, in cornea una Mordellae (i. e. Libellulae) numeravit Leeuwenhoek. Opera omnia, seu Arcana naturae detecta L. B. 1722. T. IV. Epist. 83. p. 436. Corneae particulam depinxit fig. 8. — Ultra 25,088 tamen facieculas in ambobus corneis Mordellae (alius scilicet speciei) se numerasse ait in Tom. I. Ep. XXXV. p. 343.
6) V. F. Stancarius de peri arum oculis, in Commentariis Bononiens. 1748. p. 301* Oculos perlae compositos esse circellis ab utraque parte convexis. — Rectius autem Cuvier anat. comp. T. II. p. 443. Chacune de ces petites facettes peut-etre con- sideree comme une cornee ou comme un cristallin, car eile est convexe en de- hors, concave en dedans, mais cependant plus dpaisse au milieu qu’aux bords.
7 ) Stancarius 1 . c. has fibras nervorum opticorum munere fungi suspicatur.