66
cohaerens, magis aequalis, lamellosa; intima denique lamina omnium tenerrima et tenacissima simplex, in nullas laminas tenuiores separabilis, a cornea reflexa iridis quoque superficiem anteriorem obducit, ut vere humoris aquei tunica dici possit, quae cameram anteriorem fere totam investit.
Choroidea in fundo oculi admodum crassa, versus iridem procedens, sensim extenuata e tribus praesertim stratubus composita. Lamina externa ob splendorem choroidea argentea dicta, tenuis, satis tenax, fere coiiacea reperitur. Circa nervi insertionem cernitur corpus proprium rubrum, soleam equi ferream figura sua referens, crassum, molle, de quo dubitatur» an sit musculosum 2 ) vel glandulosum 3 ) vel mere vasculosum 4 ). Certe admodum sanguinolentum est, continetque vascula plurima sanguifera, quae'prodeunt ex eo ampla, ramosa, vario modo se invicem decussantia, propriuinque efformant laminam paulatim tenuescentem et demum prope iridem evanescentem. Membrana haec vasculosa laminam choroideae secundam vel mediam constituit. Tertia denique vel intima ejus lamina
fusca, sub retina pigmento aterrimo obducta, tenuior, et marcida quasi perfecte in uveam transit, cum corona ciliaris laevis ac glabra nullis plicis ciliaribus ab uvea disterminetur. Pari modo lamina choroideae externa in iridem producitur similiter argenteam, a tunica humoris aquei pellucente, tenerrima ante obductam 5 ). Pupilla rotunda amplissima.
Nervus opticus cylindricus in axi fere visuali recte accedens oculo inseritur, vaginam membranosam in scleroticam deponit. Medulla ejus singulari prorsus modo crassa, densa, coriacea, minime autem, ut in relicuis pisübus, vel aliis quae incidi animalibus lamellosa * vel fibrosa,
trium linearum spatium inde a scleratices superficie ad retinam usque percurrit. Nervi optici in Gado morrhua praeterea hoc habent peculiare,
nillo alio in pisci, Patri meo vel mihi ipse hucusque saltim noto, repe- liundum, quod aperte non decussentur; anne id nexum quendam cum substantia ' eorum coriacea prodat ? Retina enim oritur ex angustato ejus extremo, pone crassa validaque, ante subtilior, stratubus duobus manifeste composita; externo stratu nimirum medullari, molliori, ante coronam ciliarem finito; interno autem tenuiore, fibris radiatis planius-
culis *) insertionis loco firmiter inhaerentibus contexto.
а) “Pisces musculum habent proprium, ruberrimum qui vasa ex membrana vasculosa accipit et in scrobe sibi parata Ruyschiana jacet, quam breviorem reddere et oculum universum decurtare potest, ut penicillus radiorum valde remotiorum tamen in retinam cadat”. Haller op. minor. T. III. p. 261.
3) Corpus hoc rubrum “glande choroidienne” appellat vasaque inde orientia pre ductibus ejus excretoriis habet Cuvier anat. comp. T. II. p. 404.
4) Corpus rubrum nil nisi receptaculum sanguinis esse autumat Albers 1 . c . p 85 _
Membranam vasculosam inde natam verae mammalium aviumque choroideae comparat Blumenbach vergi. Anat. §.291.
5) Cuvier. 1 . c. p. 417.
б ) Optime has fibras repraesentavit Guenellon 1 . c. p. 320, fig, 1 - 4,